๐ด 1. เคเค "เคฎเคนाเคชเคฐिเคจिเคฐ्เคตाเคฃ เคฆिเคตเคธ" (Mahaparinirvan Diwas) เคชเคฐ เคฆेเคถ เคเคฐ เคฐเคนा เคนै เคกॉ. เค ंเคฌेเคกเคเคฐ เคो เคจเคฎเคจ, เคธंเคธเคฆ เคญเคตเคจ เคฎें เคตिเคถेเคท เคाเคฐ्เคฏเค्เคฐเคฎ |
เคเค 6 เคฆिเคธंเคฌเคฐ เคो เคชूเคฐा เคฐाเคท्เค्เคฐ เคญाเคฐเคคीเคฏ เคธंเคตिเคงाเคจ เคे เคจिเคฐ्เคฎाเคคा เคกॉ. เคญीเคฎเคฐाเคต เค ंเคฌेเคกเคเคฐ เคी 70เคตीं เคชुเคฃ्เคฏเคคिเคฅि เคฎเคจा เคฐเคนा เคนै, เคिเคธे 'เคฎเคนाเคชเคฐिเคจिเคฐ्เคตाเคฃ เคฆिเคตเคธ' เคे เคฐूเคช เคฎें เคाเคจा เคाเคคा เคนै।
• เคฎुเค्เคฏ เคाเคฐ्เคฏเค्เคฐเคฎ: เคฐाเคท्เค्เคฐเคชเคคि เคฆ्เคฐौเคชเคฆी เคฎुเคฐ्เคฎू เคเคฐ เคช्เคฐเคงाเคจเคฎंเคค्เคฐी เคจเคฐेंเคฆ्เคฐ เคฎोเคฆी เคจे เคธंเคธเคฆ เคญเคตเคจ เคชเคฐिเคธเคฐ เคฎें เคฌाเคฌाเคธाเคนेเคฌ เคी เคช्เคฐเคคिเคฎा เคชเคฐ เคชुเคท्เคชांเคเคฒि เค เคฐ्เคชिเคค เคी।
• เคฎเคนเคค्เคต: เคกॉ. เค ंเคฌेเคกเคเคฐ เคा เคจिเคงเคจ 6 เคฆिเคธंเคฌเคฐ 1956 เคो เคนुเค เคฅा। เคฌौเคฆ्เคง เคงเคฐ्เคฎ เคฎें 'เคฎเคนाเคชเคฐिเคจिเคฐ्เคตाเคฃ' เคा เค เคฐ्เคฅ เคนै 'เคฎृเคค्เคฏु เคे เคฌाเคฆ เคจिเคฐ्เคตाเคฃ (เคฎुเค्เคคि) เคช्เคฐाเคช्เคค เคเคฐเคจा', เค्เคฏोंเคि เคเคจ्เคนोंเคจे เค เคชเคจे เคीเคตเคจ เคे เค ंเคคिเคฎ เคฆिเคจों เคฎें เคฌौเคฆ्เคง เคงเคฐ्เคฎ เค เคชเคจा เคฒिเคฏा เคฅा।
• เคฎुंเคฌเค เคे 'เคैเคค्เคฏ เคญूเคฎि' (เคฆाเคฆเคฐ) เคฎें เคญी เคฒाเคों เค เคจुเคฏाเคฏी เคเคจ्เคนें เคถ्เคฐเคฆ्เคงांเคเคฒि เคฆेเคจे เคुเคे เคนैं।
◽MCQ - 1. เคกॉ. เคฌी.เคเคฐ. เค ंเคฌेเคกเคเคฐ เคो 'เคญाเคฐเคค เคฐเคค्เคจ' (Bharat Ratna) เคिเคธ เคตเคฐ्เคท เคฆिเคฏा เคเคฏा เคฅा? •answer - 1990 (เคฎเคฐเคฃोเคชเคฐांเคค).
2. เคกॉ. เค ंเคฌेเคกเคเคฐ เคी เคธเคฎाเคงि เคธ्เคฅเคฒ เคो เคिเคธ เคจाเคฎ เคธे เคाเคจा เคाเคคा เคนै? •answer - เคैเคค्เคฏ เคญूเคฎि (Chaitya Bhoomi).
3. 'เคคीเคจों เคोเคฒเคฎेเค เคธเคฎ्เคฎेเคฒเคจों' (Round Table Conferences) เคฎें เคญाเค เคฒेเคจे เคตाเคฒे เคญाเคฐเคคीเคฏ เคจेเคคा เคौเคจ เคฅे? •answer - เคกॉ. เคฌी.เคเคฐ. เค ंเคฌेเคกเคเคฐ เคเคฐ เคคेเค เคฌเคนाเคฆुเคฐ เคธเคช्เคฐू।
๐ด 2. เคญाเคฐเคค เคเคฐ เคฐूเคธ เคे เคฌीเค "2030 เคคเค เคเคฐ्เคฅिเค เคธเคนเคฏोเค" เคा เคฌเคก़ा เคธเคฎเคौเคคा, เคชीเคเคฎ เคฎोเคฆी เคเคฐ เคชुเคคिเคจ เคी เคฌैเค เค เคธंเคชเคจ्เคจ |
เค ंเคคเคฐเคฐाเคท्เค्เคฐीเคฏ เคूเคเคจीเคคि เคฎें เคญाเคฐเคค เคจे เคเค เคเคฐ เคฎเคเคฌूเคค เคเคฆเคฎ เคฌเคข़ाเคฏा เคนै। เคฎॉเคธ्เคो เคฎें เคนुเค เคตाเคฐ्เคทिเค เคถिเคเคฐ เคฌैเค เค เคे เคฆौเคฐाเคจ, เคช्เคฐเคงाเคจเคฎंเคค्เคฐी เคจเคฐेंเคฆ्เคฐ เคฎोเคฆी เคเคฐ เคฐूเคธी เคฐाเคท्เค्เคฐเคชเคคि เคต्เคฒाเคฆिเคฎीเคฐ เคชुเคคिเคจ เคจे เคเค เคเคคिเคนाเคธिเค เคธเคฎเคौเคคे เคชเคฐ เคนเคธ्เคคाเค्เคทเคฐ เคिเค เคนैं।
• เคเคธ เคธเคฎเคौเคคे เคे เคคเคนเคค เคญाเคฐเคค เคเคฐ เคฐूเคธ เคจे เคตเคฐ्เคท 2030 เคคเค เค เคชเคจे เคเคฐ्เคฅिเค เคธเคนเคฏोเค (Economic Cooperation) เคो เคฌเคข़ाเคจे เคा เคฐोเคกเคฎैเคช เคคैเคฏाเคฐ เคिเคฏा เคนै।
• เคฎुเค्เคฏ เคฌिंเคฆु: เคฐूเคธ เคจे เคญाเคฐเคค เคो เคจिเคฐ्เคฌाเคง (Uninterrupted) เคคेเคฒ เคเคฐ เคैเคธ เคी เคเคชूเคฐ्เคคि เคाเคฐी เคฐเคเคจे เคा เคญเคฐोเคธा เคฆिเคฏा เคนै। เคเคธเคे เค เคฒाเคตा, เคฆोเคจों เคฆेเคถ เคเคฐ्เคตเคฐเค (Fertilizers) เคเคฐ เคोเคिंเค เคोเคฒ เคे เคต्เคฏाเคชाเคฐ เคो เคญी เคฌเฅाเคंเคे।
◽MCQ - 1. เคญाเคฐเคค เคเคฐ เคฐूเคธ เคा เคธंเคฏुเค्เคค เคธैเคจ्เคฏ เค เคญ्เคฏाเคธ เคिเคธ เคจाเคฎ เคธे เคाเคจा เคाเคคा เคนै? •answer - เคंเคฆ्เคฐ (INDRA).
2. เคฐूเคธ เคी เค ंเคคเคฐिเค्เคท เคเคेंเคธी เคा เคจाเคฎ เค्เคฏा เคนै? •answer - เคฐोเคธ्เคोเคธ्เคฎोเคธ (Roscosmos).
3. 'เคुเคกเคจเคुเคฒเคฎ เคชเคฐเคฎाเคฃु เคเคฐ्เคा เคธंเคฏंเคค्เคฐ' (Kudankulam Nuclear Power Plant) เคिเคธ เคฆेเคถ เคे เคธเคนเคฏोเค เคธे เคฌเคจाเคฏा เคเคฏा เคนै? •answer - เคฐूเคธ।
๐ด 3. IND vs SA: เคเค เคตिเคถाเคाเคชเคค्เคคเคจเคฎ เคฎें เคนोเคा "เคคीเคธเคฐा เคเคฐ เคจिเคฐ्เคฃाเคฏเค" เคตเคจเคกे เคฎुเคाเคฌเคฒा, เคธीเคฐीเค 1-1 เคธे เคฌเคฐाเคฌเคฐ |
เค्เคฐिเคेเค เคช्เคฐेเคฎिเคฏों เคी เคจเค़เคฐें เคเค เคตिเคถाเคाเคชเคค्เคคเคจเคฎ (Vizag) เคชเคฐ เคिเคी เคนैं। เคญाเคฐเคค เคเคฐ เคฆเค्เคทिเคฃ เค เคซ्เคฐीเคा เคे เคฌीเค 3 เคฎैเคों เคी เคตเคจเคกे เคธीเคฐीเค เคा เคคीเคธเคฐा เคเคฐ เค ंเคคिเคฎ เคฎैเค เคเค 6 เคฆिเคธंเคฌเคฐ เคो เคेเคฒा เคाเคเคा।
• เคฎौเคूเคฆा เคธ्เคฅिเคคि เคฎें เคธीเคฐीเค 1-1 เคธे เคฌเคฐाเคฌเคฐ เคนै, เคเคธเคฒिเค เคเค เคा เคฎैเค 'เคเคฐो เคฏा เคฎเคฐो' (Do or Die) เคตाเคฒा เคซाเคเคจเคฒ เคฎुเคाเคฌเคฒा เคนोเคा।
• เคตिเคถाเคाเคชเคค्เคคเคจเคฎ เคा เคฎैเคฆाเคจ เคฌเคฒ्เคฒेเคฌाเคों เคे เคฒिเค เคธ्เคตเคฐ्เค เคฎाเคจा เคाเคคा เคนै, เคเคธเคฒिเค เคเค เคนाเค-เคธ्เคोเคฐिंเค เคฎैเค เคी เคเคฎ्เคฎीเคฆ เคนै।
• เคตिเคฐाเค เคोเคนเคฒी เคเคฐ เคฐुเคคुเคฐाเค เคाเคฏเคเคตाเคก़ เคถाเคจเคฆाเคฐ เคซॉเคฐ्เคฎ เคฎें เคนैं, เคिเคจเคธे เคीเคฎ เคो เคฌเคก़ी เคเคฎ्เคฎीเคฆें เคนैं।
◽MCQ - 1. เคตिเคถाเคाเคชเคค्เคคเคจเคฎ เคे เค्เคฐिเคेเค เคธ्เคेเคกिเคฏเคฎ เคा เคชूเคฐा เคจाเคฎ เค्เคฏा เคนै? •answer - เคกॉ. เคตाเค.เคเคธ. เคฐाเคเคถेเคเคฐ เคฐेเคก्เคกी ACA-VDCA เค्เคฐिเคेเค เคธ्เคेเคกिเคฏเคฎ।
2. เคฆเค्เคทिเคฃ เค เคซ्เคฐीเคा เค्เคฐिเคेเค เคीเคฎ เคा เคเคชเคจाเคฎ (Nickname) เค्เคฏा เคนै? •answer - เคช्เคฐोเคिเคฏाเค (Proteas).
3. เคตเคจเคกे เค्เคฐिเคेเค เคฎें เคชเคนเคฒा เคฆोเคนเคฐा เคถเคคเค (Double Century) เคिเคธเคจे เคฒเคाเคฏा เคฅा? •answer - เคธเคिเคจ เคคेंเคฆुเคฒเคเคฐ (2010 เคฎें, เคฆเค्เคทिเคฃ เค เคซ्เคฐीเคा เคे เคिเคฒाเคซ เคนी)।
๐ด 4. เคญाเคฐเคคीเคฏ เคฐेเคฒเคตे เคจे "เคเคตเค 4.0" (Kavach 4.0) เคธिเคธ्เคเคฎ เคो เคฆिเคฒ्เคฒी-เคฎुंเคฌเค เคฐूเค เคชเคฐ เคถुเคฐू เคिเคฏा, เค्เคฐेเคจ เคนाเคฆเคธे เคนोंเคे เคเคฎ |
เคฐेเคฒเคตे เคธुเคฐเค्เคทा เคो เคฒेเคเคฐ เคเค เคเค เคฌเคนुเคค เคฌเคก़ी เคเคฌเคฐ เคเค เคนै। เคญाเคฐเคคीเคฏ เคฐेเคฒเคตे เคจे เค เคชเคจे เคธ्เคตเคฆेเคถी 'เคเคोเคฎैเคिเค เค्เคฐेเคจ เคช्เคฐोเคेเค्เคถเคจ เคธिเคธ्เคเคฎ' เคฏाเคจी เคเคตเค 4.0 (Kavach 4.0) เคो เคฆेเคถ เคे เคฆो เคธเคฌเคธे เคต्เคฏเคธ्เคค เคฐूเค्เคธ - เคฆिเคฒ्เคฒी-เคฎुंเคฌเค เคเคฐ เคฆिเคฒ्เคฒी-เคนाเคตเคก़ा เคชเคฐ เคถुเคฐू เคเคฐ เคฆिเคฏा เคนै।
• เคซाเคฏเคฆा: เคฏเคน เคธिเคธ्เคเคฎ เคเค เคนी เคชเคเคฐी เคชเคฐ เคฆो เค्เคฐेเคจों เคो เคเคเคฐाเคจे เคธे เคฐोเคेเคा। เค เคเคฐ เคฒोเคो เคชाเคฏเคฒเค (เคก्เคฐाเคเคตเคฐ) เคฌ्เคฐेเค เคฒเคाเคจा เคญूเคฒ เคाเคคा เคนै เคฏा เคฐेเคก เคธिเค्เคจเคฒ เคชाเคฐ เคเคฐเคคा เคนै, เคคो 'เคเคตเค' เค เคชเคจे เคเคช เค्เคฐेเคจ เคฎें เคฌ्เคฐेเค เคฒเคा เคฆेเคा।
• เคฏเคน เคคเคเคจीเค 'เคเคค्เคฎเคจिเคฐ्เคญเคฐ เคญाเคฐเคค' เคा เคเค เคฌेเคนเคคเคฐीเคจ เคเคฆाเคนเคฐเคฃ เคนै।
◽MCQ - 1. 'เคเคตเค' (Kavach) เคช्เคฐเคฃाเคฒी เคिเคธ เคฎंเคค्เคฐाเคฒเคฏ เคी เคชเคนเคฒ เคนै? •answer - เคฐेเคฒ เคฎंเคค्เคฐाเคฒเคฏ।
2. เคญाเคฐเคค เคฎें เคชเคนเคฒी เค्เคฐेเคจ เคฎुंเคฌเค เคธे เค ाเคฃे เคे เคฌीเค เคเคฌ เคเคฒी เคฅी? •answer - 16 เค เคช्เคฐैเคฒ 1853.
3. เคญाเคฐเคคीเคฏ เคฐेเคฒเคตे เคा เคถुเคญंเคเคฐ (Mascot) เค्เคฏा เคนै? •answer - เคญोเคฒू (เคนाเคฅी)।
๐ด 5. เคเค्เคฐเคตाเคค "เคฆिเคค्เคตा" (Cyclone Ditwah) เคा เค เคธเคฐ เคाเคฐी, เคेเคจ्เคจเค เคฎें เคฌाเคฐिเคถ เคธे เคฐाเคนเคค เคจเคนीं, เคธ्เคूเคฒ-เคॉเคฒेเค เคฌंเคฆ |
เคฌंเคाเคฒ เคी เคाเคก़ी เคฎें เคเค ा เคเค्เคฐเคตाเคค 'เคฆिเคค्เคตा' เค เคฌ เคเคฎเคोเคฐ เคนोเคเคฐ 'เคกीเคช เคกिเคช्เคฐेเคถเคจ' เคฎें เคฌเคฆเคฒ เคเคฏा เคนै, เคฒेเคिเคจ เคเคธเคा เค เคธเคฐ เค เคญी เคญी เคฆเค्เคทिเคฃ เคญाเคฐเคค เคฎें เคฆिเค เคฐเคนा เคนै।
• เคเค 6 เคฆिเคธंเคฌเคฐ เคो เคญी เคेเคจ्เคจเค เคเคฐ เคเคธเคे เคเคธเคชाเคธ เคे เคเคฒाเคों (เคคिเคฐुเคตเคฒ्เคฒूเคฐ, เคांเคीเคชुเคฐเคฎ) เคฎें เคฐुเค-เคฐुเค เคเคฐ เคฌाเคฐिเคถ เคाเคฐी เคนै।
• เคธुเคฐเค्เคทा เคो เคฆेเคเคคे เคนुเค เคेเคจ्เคจเค เคฎें เคเค เคธ्เคूเคฒों เคเคฐ เคॉเคฒेเคों เคฎें เคเค เคญी เคुเค्เคी เคोเคทिเคค เคी เคเค เคนै।
• เคฎौเคธเคฎ เคตिเคญाเค (IMD) เคे เค เคจुเคธाเคฐ, เค เคเคฒे 24 เคंเคों เคฎें เคฏเคน เคธिเคธ्เคเคฎ เคชूเคฐी เคคเคฐเคน เคเคฎเคोเคฐ เคชเคก़ เคाเคเคा, เคฒेเคिเคจ เคฎเคुเคเคฐों เคो เค เคญी เคธเคฎुเคฆ्เคฐ เคฎें เคจ เคाเคจे เคी เคธเคฒाเคน เคฆी เคเค เคนै।
◽MCQ - 1. เคญाเคฐเคค เคे เคชूเคฐ्เคตी เคคเค เคชเคฐ เค เค्เคธเคฐ เคเคจे เคตाเคฒे เคเค्เคฐเคตाเคคों เคा เคฎुเค्เคฏ เคाเคฐเคฃ เค्เคฏा เคนै? •answer - เคฌंเคाเคฒ เคी เคाเคก़ी เคा เคเค्เค เคคाเคชเคฎाเคจ।
2. 'IMD' เคा เคฎुเค्เคฏाเคฒเคฏ เคเคนाँ เคธ्เคฅिเคค เคนै? •answer - เคจเค เคฆिเคฒ्เคฒी।